SPOR KULÜBÜ YÖNETİCİLERİNİN KENDİ TAKIMLARININ MAÇLARINA BAHİS OYNAMASININ HUKUKİ DEĞERLENDİRMESİ

I. GİRİŞ

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen geniş çaplı bir soruşturma kapsamında, 19 spor kulübünde görev yapan yönetici hakkında "bahis şikesi" iddiasıyla operasyon düzenlenmiştir. Soruşturma, anılan yöneticilerin görev yaptıkları dönemde kendi kulüplerinin maçlarına ilişkin olarak rakip takım lehine veya gol bahislerine (alt/üst) kupon oynadıkları iddiasına dayanmaktadır. Yöneticilerin oynadığı kupon sayıları 7'den 1.488'e kadar değişen geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.

İşbu hukuki değerlendirme yazısının amacı, söz konusu eylemlerin 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun (6222 s.K.), 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun (7258 s.K.) ve Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Futbol Disiplin Talimatı (TFF FDT) kapsamında kapsamlı bir hukuki analizini sunmak; kulüplerin karşı karşıya olduğu küme düşme, puan indirme ve hak mahrumiyeti gibi yaptırım risklerini detaylı bir şekilde ortaya koymaktır. Bu kapsamda, hem ceza hukuku boyutu hem de spor disiplin hukuku boyutu ayrı ayrı ele alınacak, ayrıca delillerin hukuka uygunluğu ve ispat standardına ilişkin önemli tespitler yapılacaktır.

II. YÖNETİCİLERİN FİİLLERİNİN HUKUKİ NİTELENDİRİLMESİ

A. Şike Suçu (6222 s.K. m.11) Açısından Değerlendirme

1. Şike Suçunun Tanımı ve Unsurları

6222 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrası, şike suçunu "belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin etmek" olarak tanımlamıştır. Suçun temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır. Kendisine menfaat temin edilen kişi de müşterek fail olarak cezalandırılır. Kanun koyucu, şike anlaşmasının varlığını bilerek spor müsabakasının anlaşma doğrultusunda sonuçlanmasına katkıda bulunan kişileri de aynı cezai yaptırıma tabi tutmuştur (m.11/2). Kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulması halinde, anlaşmaya varılamadığı takdirde dahi suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması dolayısıyla cezaya hükmolunur (m.11/3). Ayrıca Türk Ceza Kanunu'nun 35. maddesindeki genel teşebbüs hükümleri de uygulama alanı bulacaktır. Şike suçu bir tehlike suçudur; müsabaka sonucunun fiilen etkilenmesi aranmamakta, bu amaca yönelik bir anlaşmanın varlığı dahi suçun oluşması için yeterli görülmektedir.

2. Şike Türleri ve Bahis-Şike Ayrımı

Şike suçu üç türde işlenebilir:

a) Adi/Basit Şike: Taraflar arasında kazanç veya sair menfaat sağlama hususunda anlaşma bulunması halidir. Menfaatin niteliği önem taşır; para, transfer vaadi, kredi sağlanması gibi malvarlığı değerleri "kazanç" kapsamında, kişinin iktisadi veya hukuki durumunu iyileştiren her türlü edim ise "sair menfaat" kapsamında değerlendirilir. Önemsiz denilecek kadar düşük değerdeki menfaatler (maddi değeri düşük hediyeler gibi) şike suçunun konusunu oluşturmaz ve bu durumda hatır şikesi gündeme gelir.

b) Bahis Amaçlı Şike — Nitelikli Hal (m.11/4-ç): 6222 sayılı Kanun'un 11. maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendi, şike suçunun "bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla" işlenmesini ağırlaştırıcı neden olarak düzenlemiştir. Bu nitelikli halin temel özelliği, failin amacının maçın kazanılması veya kaybedilmesinden öte, bahis oyunlarından kazanç elde etmek olmasıdır. Kritik bir nokta şudur: Bahis oyununun yasal olup olmaması, bahis şikesi suçunun oluşması bakımından önem taşımaz. Bahis şikesinde failin kastı "bahis oyunlarının sonucunu etkileme" yönünde olduğundan, bu özel kast (saik) niteliğindedir. Bahis şikesini adi şikeden ayıran temel fark, menfaatin doğrudan bahis kazancından elde edilmek istenmesidir.

c) Hatır Şikesi: Herhangi bir menfaat bulunmayan veya menfaat iddiası ispatlanamayan durumları ifade eder. Burada taraflar arasında önceye dayalı hatır ilişkisi ve manevi bağlılık kullanılmakta, bu bağlılık sebebiyle karşılaşmaya etki edilmeye çalışılmaktadır. "Suçta ve cezada kanunilik" ilkesi gereği, menfaat unsuru bulunmayan hatır şikesi suç olarak kabul edilemez; bu fiil yalnızca spor disiplin hukukunu ilgilendirir.

3. Kastın Belirlenmesi ve Elverişli Vasıta Sorunu

Şike suçunda kastın belirlenmesi, özellikle bahis oynama ile şike arasındaki sınırın çizilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Aşağıdaki hususlar ayrı ayrı değerlendirilmelidir:

a) Salt bahis oynamak, şike değildir: Bir yöneticinin sırf kendi takımının maçına bahis oynaması, tek başına şike suçunu oluşturmaz. Şike suçunun oluşması için, müsabaka sonucunu etkileme amacıyla bir başkasına menfaat temin edilmesi ve bu konuda anlaşmaya varılması gerekir. Salt kupon doldurmak bu anlaşmanın varlığını kanıtlamaz. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2021/3068 E. ve 2021/5113 E. sayılı kararlarında açıkça ifade edildiği üzere, "hukuka aykırı deliller dışlandığında salt bahis kuponları şike suçunun sübutu için yeterli delil değildir."

b) Bahis şikesinin oluşması için gerekenler: Bahis şikesinin oluşabilmesi için şu üç unsurun bir arada bulunması gerekir: (i) Müsabaka sonucunu etkileme amacı taşıyan bir anlaşma, (ii) Bu anlaşma kapsamında bir menfaat temini veya vaadi, (iii) Menfaat temin edilen kişinin müsabaka sonucunu etkileme kudretine sahip olması (sporcu, hakem, teknik direktör gibi). Şöyle ki, "karşılık bulmasa da şike teklifi yapanın teklif yaptığı kişi, somut olayda mutlak şekilde sonuç alabilme imkan ve kudretine sahip olmalıdır." Aksi halde, suçu işlemeye yönelik elverişli vasıta bulunmayacak ve suçun maddi unsuru oluşmayacaktır.

c) Yöneticinin bahis oynamasının değerlendirilmesi: Yöneticinin kendi takımının maçına bahis oynaması, müsabaka sonucunu etkileme kastının varlığına işaret edebilecek bir emare olmakla birlikte, tek başına yeterli değildir. Bu kastın varlığı için, yöneticinin müsabakada yer alan sporcu, hakem veya teknik ekibe ulaştığına, onlarla bir anlaşma yaptığına dair ek deliller gerekir. Aksi halde sadece bahis oynama eylemi söz konusudur. Bu durumda, 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında idari para cezası (yasadışı bahis oynanmışsa) veya TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 57. maddesi kapsamında bahis yasağı ihlali gündeme gelebilir; ancak şike suçu oluşmaz.

4. Nitelikli Haller

6222 sayılı Kanun'un 11. maddesinin dördüncü fıkrası, şike suçunun dört nitelikli halini düzenlemiştir. Somut olay açısından özellikle iki nitelikli hal önem taşımaktadır:

a) Yönetici Sıfatı (m.11/4-b): Suçun, federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile menajerler tarafından işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Soruşturma kapsamındaki kişilerin kulüp yöneticisi sıfatını taşıması, bu nitelikli halin uygulanmasına neden olacaktır. Bu durumda temel ceza 1-3 yıldan 1,5-4,5 yıla yükselecektir.

b) Bahis Amacı (m.11/4-ç): Suçun bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla işlenmesi halinde de ceza yarı oranında artırılır. Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için failin bahis oyunlarının sonuçlarını etkileme amacı taşıdığının (özel kast/saik) tespit edilmesi gerekir.

c) Nitelikli hallerin birlikte uygulanması: Her iki nitelikli halin (m.11/4-b ve m.11/4-ç) aynı fiilde birleşmesi halinde ceza yine yarı oranında artırılır, ayrı ayrı artırılmaz. Ersan Şen'in belirttiği gibi, "bu sebeplerden birisinin veya birden fazlasının aynı fiilde buluşması, cezanın öngörülenden daha fazla artırılmasına yol açmaz, bu durum belki suçun temel cezasının alt ve üst sınırları arasındaki tespitte rol oynayabilecektir." Netice itibarıyla ceza 1-3 yıldan 1,5-4,5 yıla yükselecektir.

5. Yasadışı Bahis Oynama ile Bahis Şikesi Arasındaki İlişki ve İçtima Sorunu

a) İki suçun bağımsızlığı: 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında yasadışı bahis oynatmak, oynanmasına yer ve imkan sağlamak, para nakline aracılık etmek veya oynamak ayrı bir suçtur. Şike suçu ise 6222 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında ayrı bir suçtur. Aynı fiil her iki suçu da oluşturabilir.

b) Kümülatif uygulama: Oynatılan bahis yasadışı olup da, bunun içinde şikeye dahil olanlar varsa, bu durumda failler bakımından birden fazla suçun ceza sorumluluğu gündeme gelir. Buna iştirak eden sporcu, yönetici, hakem veya teknik direktör bakımından ise, hem şike suçu ve hem de yasadışı bahsi oynatanın suçuna müşterek fail sıfatıyla iştirakin varlığından bahsedilir."

c) Fikri içtima: Aynı fiil hem şike (6222 s.K. m.11) hem de yasadışı bahis (7258 s.K. m.5) suçunu oluşturuyorsa, TCK'nın 44. maddesi uyarınca fikri içtima hükümleri uygulanır ve fail en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır. Şike suçunun HAGB ve erteleme yasağı (m.11/9) nedeniyle daha ağır yaptırım rejimine tabi olduğu dikkate alındığında, şike suçu ağır basacaktır.

d) Salt bahis oynayan yönetici: Şike kastı bulunmayan, yalnızca bahis oynayan yönetici hakkında 7258 sayılı Kanun'un 5/d maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır; şike suçundan ceza verilmez.

B. Bahis Yasağı İhlali (6222 s.K. ve 7258 s.K.) Açısından Değerlendirme

7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 5. maddesi, yetkisiz spor müsabaka bahislerini oynayanlar hakkında idari para cezası öngörmektedir. Bu düzenleme, Spor Toto Teşkilatı dışındaki kurumlar tarafından düzenlenen bahis oyunlarına katılımı yasaklamaktadır. Somut olayda yöneticilerin, yetkisiz platformlarda bahis oynadıklarının tespiti halinde, 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanabilecektir. Ayrıca, aynı maddenin ek fıkraları uyarınca, Spor Toto Teşkilatı'nın soruşturmaya katılma ve zararının tazminini talep etme hakkı bulunmaktadır. Bununla birlikte, salt bahis oynama fiilinin 6222 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında şike suçunu oluşturması mümkün değildir. Şike suçu, müsabaka sonucunu etkileme kastı ve bu yönde bir menfaat anlaşmasını gerektirir. Bahis oynama fiili, ancak bu kastın varlığını destekleyen diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde şike suçu açısından anlam kazanabilir. Aksi takdirde, fiil yalnızca 7258 sayılı Kanun kapsamında idari bir yaptırıma tabi olacaktır.

III. TFF FUTBOL DİSİPLİN TALİMATI KAPSAMINDA KULÜPLERİN KÜME DÜŞME RİSKİNİN DETAYLI ANALİZİ

A. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. Maddesi: Müsabaka Sonucunu Etkileme (Şike)

TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesi, şike ve teşvik primi fiillerini düzenlemektedir. Maddeye göre, bir müsabakanın sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya menfaat temin edenler ile bu fiillere iştirak edenler hakkında, fiilleri aynı zamanda suç teşkil etmese dahi, sportif disiplin yaptırımları uygulanır. Kişilere sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir. Şike fiilinin bir kulübün yöneticisi tarafından işlenmesi halinde, kulüp bir alt lige düşürülür. Şike fiiline teşebbüs halinde ise kulüpten en az 12 puan indirilir. Aynı Talimat'ın 14. maddesi uyarınca, şike fiillerinde zamanaşımı işlemez; bu nedenle disiplin soruşturması her zaman açılabilir.

B. Yöneticinin Eyleminin "Şike Fiili" Olarak Nitelendirilmesinin Koşulları

TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesinin uygulanabilmesi için, yöneticinin eyleminin "şike fiili" olarak nitelendirilmesi gerekmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

1. Yöneticinin bahis oynamasının tek başına m.56 kapsamında şike fiili sayılıp sayılmayacağı: TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesi, 6222 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki şike tanımına paralel bir düzenleme içermektedir. Bu nedenle, yöneticinin müsabaka sonucunu etkileme kastı taşıyıp taşımadığı belirleyicidir. Yöneticinin salt bahis oynaması, bu kastın varlığına işaret edebilecek bir emare olmakla birlikte, tek başına yeterli değildir. TFF disiplin kurulları, bu kastın varlığını değerlendirirken somut olayın tüm koşullarını dikkate alacaktır.

   
   

2. Müsabaka sonucunu etkileme kastının disiplin hukuku açısından değerlendirilmesi: TFF disiplin yargısı, ceza yargısından farklı olarak "kuvvetli şüphe" standardını uygular. Ceza yargısında aranan %100 kanaat düzeyinde kesin delil aranmaz. Bu nedenle, yönetici hakkında ceza mahkemesinde beraat kararı verilmiş olsa dahi, TFF disiplin kurulları kuvvetli şüpheye dayanarak disiplin cezası verebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/1057 E. sayılı kararında da belirtildiği üzere, ceza mahkemesinin maddi vakıaya dayanmayan beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz.

   
   

3. Manevi unsur etkisi: Yöneticilerin bahis oynaması, şike suçunun manevi unsurunun sorgulanmasına neden olur. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2021/3068 E. ve 2021/5113 E. sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, salt bahis kuponları şike suçunun sübutu için yeterli delil değildir. Ancak, TFF disiplin yargısında kuvvetli şüphe standardı uygulandığından, çok sayıda ve yüksek miktarlı kuponların varlığı, müsabaka sonucunu etkileme kastının varlığına dair kuvvetli şüphe oluşturabilir.

   
   

C. TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 57. Maddesi: Bahis Yasağı

TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 57. maddesi, bahis yasağını düzenlemektedir. Futbolun paydaşları (hakem, teknik direktör, futbolcu, kulüp yöneticisi) tarafından sportif müsabakaların sonuçlarına veya oynanışına ilişkin olarak doğrudan veya dolaylı şekilde bahis oynanması yasaktır. İhlal halinde 3 aydan 1 yıla kadar hak mahrumiyeti cezası öngörülmüştür. Bu ceza doğrudan kişiye uygulanır, kulübe herhangi bir yaptırım öngörülmemiştir.

D. İki Madde Arasındaki İlişki ve Uygulama Senaryoları

1. Senaryo 1 (Şike Fiili): Yöneticinin eyleminin müsabaka sonucunu etkileme kastı taşıdığı tespit edilirse, TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesi uyarınca sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir ve kulüp bir alt lige düşürülür. Şike fiiline teşebbüs halinde ise kulüpten en az 12 puan indirilir. Bu senaryo, kulüpler için en ağır yaptırımı öngörmektedir.

   
   

2. Senaryo 2 (Bahis Yasağı İhlali): Yöneticinin eyleminin yalnızca bahis yasağı ihlali olduğu (müsabaka sonucunu etkileme kastı olmaksızın) tespit edilirse, TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 57. maddesi uyarınca 3 ay-1 yıl hak mahrumiyeti cezası verilir. Bu ceza kulübe değil, doğrudan kişiye uygulanır.

   
   

E. Küme Düşme Cezasının Uygulanma Şartlarının Detaylı İncelenmesi

1. "Şike fiilinin bir kulübün yöneticisi tarafından işlenmesi" ifadesinin yorumu:* TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesi, "şike fiilinin bir kulübün yöneticisi tarafından işlenmesi" halinde kulübün bir alt lige düşürüleceğini düzenlemektedir. Bu hüküm, yöneticinin fiilinin şike fiili olarak nitelendirilmesini ve bu fiilin yönetici tarafından işlenmesini aramaktadır. Yöneticinin fiili ile şike arasında illiyet bağı bulunmalıdır.

   
   

2. Yöneticinin fiilinin kulübe isnadı sorunu: Yöneticinin fiilinin kulübe isnadı, yöneticinin kulüp adına mı yoksa şahsi menfaat için mi hareket ettiği sorusunu gündeme getirmektedir. TFF disiplin yargısı, kural olarak yöneticinin fiilini kulübe isnat etme eğilimindedir. Ancak, yöneticinin tamamen şahsi menfaat amacıyla hareket ettiği ve kulübün bu fiilden haberdar olmadığı durumlarda, kulübe küme düşürme cezası verilmesi tartışmalı olabilir. Bununla birlikte, TFF disiplin kurullarının bu konuda geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır.

   
   

3. TFF disiplin kurullarının takdir yetkisi: TFF disiplin kurulları, somut olayın tüm koşullarını dikkate alarak karar verme yetkisine sahiptir. Yöneticinin kupon sayısı, kupon miktarları, bahis oynanan maçların özellikleri, yöneticinin kulüpteki konumu ve daha önceki disiplin sicili gibi faktörler, disiplin kurullarının takdirinde etkili olacaktır.

   
   

4. Ceza mahkemesi kararının TFF disiplin yargısını bağlayıp bağlamadığı: TFF, ceza mahkemesi kararını bekletici mesele yapma zorunluluğu olmaksızın kendi takdiriyle karar verebilir. 6222 sayılı Kanun'un 19. maddesi, bu Kanuna göre bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesinin, bu kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmayacağını açıkça düzenlemiştir. Bu nedenle, ceza mahkemesinde beraat kararı verilmiş olsa dahi, TFF disiplin kurulları farklı bir değerlendirme yaparak disiplin cezası verebilir.

   
   

5. Zamanaşımı: TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 14. maddesi uyarınca, şike fiillerinde zamanaşımı işlemez. Bu düzenleme, şike fiillerinin ne kadar eski tarihli olursa olsun disiplin soruşturmasına tabi tutulabileceği anlamına gelmektedir.

   
   

IV. 6222 SAYILI KANUN KAPSAMINDA KULÜP TÜZEL KİŞİLİĞİNE YÖNELİK YAPTIRIMLAR

A. İdari Para Cezası (m.11/7)

6222 sayılı Kanun'un 11. maddesinin yedinci fıkrası, suçun spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenmesi halinde, ayrıca bunlara şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verileceğini düzenlemiştir. Ancak, verilecek idari para cezasının miktarı yüz bin Türk Lirasından az olamaz. Bu idari para cezasının uygulanabilmesi için, şike suçundan kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunması gerektiği Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 2015/33 E. sayılı kararında vurgulanmıştır.

Somut olayda yöneticilerin tek başına bahis oynaması, suçun doğrudan kulüp yararına işlendiği anlamına gelmeyebilir. Şike suçunun bir spor kulübünün yararına işlenmesi, genellikle kulübün sportif başarısını artırmaya yönelik eylemleri ifade eder. Bu husus, ceza yargılamasında değerlendirilecektir.

B. Federasyonların Yaptırım Yetkisinin Saklı Tutulması (m.19)

6222 sayılı Kanun'un 19. maddesi, bu Kanuna göre bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesinin, bu kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmayacağını düzenlemiştir. Bu hüküm, ceza hukuku yaptırımları ile spor disiplin yaptırımlarının birbirinden bağımsız olarak uygulanabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, bir yönetici hakkında ceza mahkemesinde şike suçundan mahkumiyet kararı verilmemiş olsa dahi, TFF disiplin kurulları kendi takdir yetkisi çerçevesinde kulübe küme düşürme cezası verebilecektir.

V. DELİLLERİN HUKUKA UYGUNLUĞU VE İSPAT STANDARDI

Soruşturmada esas alınan delillerin hukuka uygunluğu, ceza yargılaması açısından kritik öneme sahiptir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2021/3068 E. ve 2021/5113 E. sayılı kararlarında vurgulandığı üzere, şike suçu 14 Nisan 2011 tarihine kadar CMK'nın 135. maddesi kapsamındaki katalog suçlar arasında yer almamaktadır. 6222 sayılı Kanun'un 23/2. maddesi, şike suçunu 14 Nisan 2011 tarihinden itibaren katalog suçlar arasına dahil etmiştir. Bu nedenle, bu tarihten önceki eylemler bakımından, örgüt suçu kapsamında alınan iletişim tespiti tedbirleriyle elde edilen delillerin şike suçunun ispatında kullanılması mümkün değildir. CMK'nın 138/2. maddesi uyarınca, tesadüfen elde edilen deliller ancak katalog suçlarla sınırlı olarak kullanılabilir. Bu kurala aykırı olarak elde edilen deliller hukuka aykırı delil niteliğindedir ve hükme esas alınamaz.

Danıştay 5. Dairesi'nin 2023/8932 E. ve 2023/5584 E. sayılı kararlarında, şike soruşturmasında 6222 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önceki dönemde şike eylemlerinin suç olarak düzenlenmediği, bu nedenle suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan söz edilemeyeceği ve iletişim tespiti tedbirlerinin usulsüz olduğu belirtilmiştir. Bu kararlar, şike soruşturmalarında delil hukukunun ne kadar hassas olduğunu göstermektedir. Danıştay 5. Dairesi, söz konusu kararlarda, iletişim tespiti kararlarının usulsüz olduğunu, zira şike ve teşvik priminin suç olarak düzenlenmediği bir dönemde bu tedbirlerin uygulanamayacağını vurgulamıştır.

TFF disiplin yargısı açısından ise ceza yargısında aranan %100 kanaat düzeyinde kesin delil standardı aranmaz; kuvvetli şüphe disiplin cezası için yeterlidir. Bu nedenle, ceza yargılamasında delil yasakları nedeniyle beraat kararı verilmiş olsa dahi, TFF disiplin kurulları kuvvetli şüpheye dayanarak disiplin cezası verebilir. Ayrıca, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/1057 E. sayılı kararında belirtildiği üzere, ceza mahkemesinin maddi vakıaya dayanmayan beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz.

VI. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Spor kulübü yöneticilerinin kendi takımlarının maçlarına rakip takım lehine veya gol bahislerine kupon oynaması, ceza hukuku, spor disiplin hukuku ve bahis mevzuatı olmak üzere üç ayrı hukuki düzlemde değerlendirilmelidir. Kulüplerin karşı karşıya olduğu riskler üç ana senaryo altında özetlenebilir:

1. En Ağır Senaryo (Şike Fiili Nitelendirmesi): Yöneticinin eyleminin müsabaka sonucunu etkileme kastı taşıdığı tespit edilirse, TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesi uyarınca sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir ve kulüp bir alt lige düşürülür. Şike fiiline teşebbüs halinde ise kulüpten en az 12 puan indirilir. Ayrıca, 6222 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca ceza yargılaması sonucunda mahkumiyet halinde, yönetici sıfatı (m.11/4-b) ve bahis amacı (m.11/4-ç) nitelikli halleri nedeniyle ceza yarı oranında artırılır, HAGB ve erteleme yasağı nedeniyle ceza doğrudan infaz edilir ve yöneticilik yasağı (m.11/11) uygulanır. Bu durumda TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 56. maddesi uyarınca yöneticisi oldukları kulüp bir alt lige düşürülür. Bu senaryo, kulüpler için en ağır yaptırımı öngörmektedir.

   
   

2. Orta Senaryo (Bahis Yasağı İhlali): Yöneticinin eyleminin müsabaka sonucunu etkileme kastı taşımadığı, yalnızca bahis yasağını ihlal ettiği tespit edilirse, TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın 57. maddesi uyarınca 3 ay-1 yıl hak mahrumiyeti cezası verilir. Kulübe herhangi bir yaptırım uygulanmaz. Ayrıca, 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca yetkisiz bahis oynayanlara idari para cezası uygulanabilir.

   
   

3. En Hafif Senaryo (Delil Yetersizliği): Soruşturma kapsamında elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğu veya yetersiz olduğu gerekçesiyle disiplin cezası uygulanamaması halinde, herhangi bir yaptırım söz konusu olmaz. Ancak, TFF disiplin yargısında kuvvetli şüphe standardı uygulandığı ve şike fiillerinde zamanaşımı işlemediği için, bu senaryonun gerçekleşme olasılığı düşüktür.

   
   

KAYNAKÇA

Mevzuat:

• 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, m.11, 19, 23

• 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun, m.5

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.135, 138, 140

• TFF Futbol Disiplin Talimatı, m.14, 56, 57

  
  

Yargı Kararları:

• Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E.2021/5113 K.2021/6916, 20.12.2021

• Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E.2021/3068 K.2021/6915, 20.12.2021

• Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E.2015/33 K.2015/6742, 05.11.2015

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2023/1057 K.2023/1134, 12.04.2023

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2024/2489 K.2025/1578, 13.03.2025

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2015/592 K.2019/512, 27.06.2019

• AYM Bireysel Başvuru, E.2014/1572 (İlhan Yüksel Ekşioğlu), 23.07.2014

• AYM Bireysel Başvuru, E.2014/1957 (Aziz Yıldırım), 23.07.2014

• Danıştay 5. Daire, E.2023/8932 K.2024/5783, 30.04.2024

• Danıştay 5. Daire, E.2023/5584 K.2023/20838, 28.12.2023

• 
  

Doktrin:

• Şen, Ersan: "Şike ve Teşvik Primi Verme Fiilleri ile Bahis Şikesi Hakkında Açıklamalar"

• Güngör: "Şike Suçu", 2021

• Doğan, Ersin: "Şike ve Teşvik Primi Suçları: 6222 Sayılı Kanun ve Yargıtay Kararları"

  
  

17.07.2026

Av. Oğuzhan Daşdemir